Quyền bày tỏ đức tin trong các trường hợp đặc thù
Quy định về quyền bày tỏ đức tin trong các trường hợp đặc thù là một trong những điểm mới, mang tính nhân văn sâu sắc của pháp luật Việt Nam, nhằm đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo không chỉ của công dân mà là của “mọi người”, kể cả những người đang bị hạn chế quyền tự do thân thể.
1. Ai là người được hưởng quyền này?
Theo quy định, nhóm đối tượng “đặc thù” bao gồm những người đang ở trong các cơ sở quản lý, giam giữ như:
- Người bị tạm giữ, tạm giam theo quy định của pháp luật về thi hành tạm giữ, tạm giam.
- Người đang chấp hành hình phạt tù.
- Người đang chấp hành biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc cơ sở cai nghiện bắt buộc.
2. Quyền sử dụng kinh sách và các ấn phẩm tôn giáo
Việc tiếp cận thông tin và thực hành đức tin thông qua tài liệu được quy định cụ thể:
- Căn cứ pháp lý: Khoản 5 Điều 6 Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2016 và Điều 4 Nghị định 95/2023/NĐ-CP.
- Nội dung: Họ có quyền sử dụng kinh sách xuất bản dưới hình thức sách in, được phát hành hợp pháp để phục vụ nhu cầu sinh hoạt cá nhân.
- Thực tế triển khai: Hiện nay, Nhà nước đã đưa vào sử dụng 17 đầu sách liên quan đến tôn giáo với hơn 4.418 cuốn tại thư viện của 54 trại giam để phạm nhân có thể mượn, nghiên cứu và học tập.
3. Hình thức bày tỏ đức tin
Pháp luật cho phép người bị quản lý bày tỏ niềm tin tôn giáo một cách linh hoạt nhưng phải nằm trong khuôn khổ:
- Cách thức: Có thể thể hiện qua lời nói hoặc hành vi cá nhân (như cầu nguyện, thầm niệm, thực hiện nghi lễ “làm dấu” trước bữa ăn…).
- Điều kiện: Các hoạt động này phải tuân thủ đúng nội quy, quy chế của cơ sở quản lý, giam giữ để đảm bảo an ninh, trật tự.
4. Trách nhiệm và giới hạn của Cơ sở quản lý
Để quyền này được thực thi trên thực tế, các cơ sở giam giữ, quản lý có các nhiệm vụ sau:
- Bố trí nguồn lực: Phải sắp xếp thời gian và địa điểm phù hợp để người bị quản lý sử dụng kinh sách và bày tỏ đức tin.
- Đảm bảo quyền của người khác: Việc thực hiện quyền này không được làm ảnh hưởng đến quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo (hoặc quyền không theo tôn giáo) của những người khác cùng ở trong cơ sở.
- Ngăn chặn vi phạm: Cơ sở quản lý có trách nhiệm hướng dẫn để các hoạt động này diễn ra đúng pháp luật, không được lợi dụng để gây mất trật tự hoặc vi phạm các quy định hiện hành.
Ý nghĩa: Việc đưa kinh sách vào trại giam và cho phép bày tỏ đức tin không chỉ giúp người bị giam giữ ổn định tinh thần, hướng thiện mà còn là minh chứng cho nỗ lực của Việt Nam trong việc thực thi các công ước quốc tế về quyền dân sự, chính trị và quyền con ngườiLast modified on March 17, 2026