Cơ sở thờ tự của tổ chức tôn giáo là cơ sở sở hữu chung của cộng đồng tín đồ, được Nhà nước bảo hộ và coi là tài sản của tôn giáo đồng thời là giá trị văn hóa chung của nhân dân. Việc quản lý xây dựng, sửa chữa phải đảm bảo vừa đáp ứng nhu cầu tâm linh, vừa tuân thủ các quy định về quy hoạch và an toàn xây dựng.
1. Quy trình cải tạo, nâng cấp và xây dựng mới công trình (Điều 22 Nghị định 95/2023/NĐ-CP)
Việc xây dựng, cải tạo các công trình tín ngưỡng, tôn giáo được thực hiện theo trình tự pháp luật về xây dựng và các quy định đặc thù sau:
- Tuân thủ pháp luật chuyên ngành: Việc sửa chữa, cải tạo hoặc xây dựng mới công trình tín ngưỡng, công trình tôn giáo phải thực hiện theo quy định của pháp luật về xây dựng.
- Trường hợp là di tích lịch sử - văn hóa: Nếu công trình là di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh đã được xếp hạng hoặc nằm trong danh mục kiểm kê di tích của địa phương, việc xây dựng và sửa chữa phải thực hiện theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa và pháp luật về xây dựng.
- Xác định công trình phụ trợ được miễn giấy phép: Đối với các công trình phụ trợ (như nhà bếp, nhà kho, công trình vệ sinh…), việc xác định đối tượng miễn giấy phép xây dựng được thực hiện theo Khoản 30 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng năm 2020. Việc xây dựng các công trình này thực hiện theo văn bản sửa đổi, bổ sung đó.
- Đất đai và tài sản: Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các cơ sở tôn giáo; hiện nay số lượng cơ sở được cấp đạt khoảng hơn 70% trên toàn quốc.
2. Phân biệt thẩm quyền chấp thuận giữa UBND cấp xã, phường và cấp tỉnh
Trong công tác quản lý thực tế, cán bộ chuyên môn cần phân biệt rõ quy mô sửa chữa để hướng dẫn tổ chức tôn giáo thực hiện đúng thẩm quyền:
| Nội dung thực hiện | Quy mô/Đặc điểm công trình | Thẩm quyền/Trách nhiệm |
|---|
| Sửa chữa nhỏ | Sửa chữa, cải tạo không làm thay đổi kiến trúc, kết cấu chịu lực của công trình hiện có. | Tổ chức tôn giáo chỉ cần thông báo cho Chủ tịch UBND cấp xã, phường nơi có cơ sở thờ tự biết. |
| Sửa chữa lớn/ Xây dựng mới | Xây dựng nhà thờ, chùa, tường rào, bia đá hoặc các công trình làm thay đổi kết cấu chịu lực, kiến trúc mặt ngoài. | Tổ chức tôn giáo phải làm đơn xin phép gửi Chủ tịch UBND cấp tỉnh để được xét duyệt và chấp thuận. |
3. Trách nhiệm phối hợp của các cơ quan Nhà nước
Để đảm bảo công tác quản lý xây dựng cơ sở thờ tự đúng quy định, cần có sự phối hợp liên ngành:
- Bộ Nội vụ (Ban Tôn giáo Chính phủ): Tiếp nhận hồ sơ và chủ trì thẩm định đối với các trường hợp thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ.
- Bộ Xây dựng: Phối hợp với Bộ Nội vụ giúp Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về xây dựng công trình tín ngưỡng, tôn giáo.
- Sở Quy hoạch - Kiến trúc (tại Hà Nội): Tham mưu giúp UBND Thành phố quản lý về quy hoạch xây dựng và kiến trúc các cơ sở tôn giáo.
- UBND cấp xã, phường: Chịu trách nhiệm giám sát trực tiếp quá trình thi công, đảm bảo vệ sinh, an toàn và không để xảy ra tình trạng xây dựng trái phép hoặc lợi dụng xây dựng để trục lợi.
Last modified on March 17, 2026